جستجو


عبارت مورد نظر را وارد کرده

و دکمه جستجو را کلیک کنید

درباره سایت


مشخصات سایت

مدیر سایت: مجتبی رنجبری

ایمیل مدیر: mojtabaranjbari84@gmail.com

عنوان سایت: قـــلــــم

شعار سایت: از استخوانم قلمی و از خونم جوهرش را تهیه می کنم تا فقط بنویسم دوستت دارم

قـــلــــم

از استخوانم قلمی و از خونم جوهرش را تهیه می کنم تا فقط بنویسم دوستت دارم

درباره سایت

.....¨`•-☆•--( “)(“ )-•-☆
_______________,*-:¦:-*
___0♥0♥_____♥0♥0,*-:¦:-*
_0♥0000♥___♥0000♥0,*-:¦:-*
0♥0000000♥000000♥0,*-:¦:-*
0♥00000000000000♥0,*-:¦:-*
_0♥000000000000♥0,*-:¦:-*
___0♥00000000♥0,*-:¦:-*
_____0♥000♥0,*-:¦:-*
_______0♥0,*-:¦:-*
_____0,*-:¦:-*
____*-:¦:-*_____0♥0♥____♥0♥0
__*-:¦:-*____0♥0000♥___♥000♥0
_*-:¦:-*____0♥0000000♥000000♥0
_*-:¦:-*____0♥00000000000000♥0
__*-:¦:-*____0♥000000000000♥0
____*-:¦:-*____0♥00000000♥0
______*-:¦:-*_____0♥000♥0
_________*-:¦:-*____0♥0
______________,*-:¦:-*
........¸,.•´¨`•.( -.- ).•´¨`•.,¸
........¨`•-☆•--( “)(“ )-•-☆........¨`•-☆•--( “)(“ )-•-☆
_______________,*-:¦:-*
___0♥0♥_____♥0♥0,*-:¦:-*
_0♥0000♥___♥0000♥0,*-:¦:-*
0♥0000000♥000000♥0,*-:¦:-*
0♥00000000000000♥0,*-:¦:-*
_0♥000000000000♥0,*-:¦:-*
___0♥00000000♥0,*-:¦:-*
_____0♥000♥0,*-:¦:-*
_______0♥0,*-:¦:-*
_____0,*-:¦:-*
____*-:¦:-*_____0♥0♥____♥0♥0
__*-:¦:-*____0♥0000♥___♥000♥0
_*-:¦:-*____0♥0000000♥000000♥0
_*-:¦:-*____0♥00000000000000♥0
__*-:¦:-*____0♥000000000000♥0
____*-:¦:-*____0♥00000000♥0
______*-:¦:-*_____0♥000♥0
_________*-:¦:-*____0♥0
______________,*-:¦:-*
........¸,.•´¨`•.( -.- ).•´¨`•.,¸

مجتبی رنجبری

امکانات سایت


آمار سایت

آمار کل:
بازدید امروز:
بازدید دیروز:
بازدید ماه قبل:
بازدید این ماه:
آخرین بازدید:
بروزرسانی:
تعداد مطالب:
نویسندگان:

نظرسنجی

به نظر شما از چه بنویسم















کد پیغام خوش آمدگویی



فال حافظ


 فروشگاه سازr هاست لینوکس تبادل لینک - تبادل لینک تبادل لینک - تبادل لینک خرید فروشگاه ساز تبادل لینک - تبادل لینک
ایجاد خبرنامه ایمیلی
https://zarpop.com/ref:1750 https://zarpop.com/user/signup/ref:1750 کسب درآمد کسب درآمد کسب درآمد

نویسندگان


team_member

مجتبی رنجبری

مدیر سایت
team_member

مجتبی رنجبری

نویسنده

قـــلــــم

از استخوانم قلمی و از خونم جوهرش را تهیه می کنم تا فقط بنویسم دوستت دارم


دادگری

دادگری
جهان با میزان و تعادل برپاست و دادگری و عدالت نیز در آدمی سبب تعادل و کمال گرایی می شود. فرهنگ درست در سایه
عدالت و تعادل به وجود می آید و این نیز از ویژگی های انسان کامل است. نمونه هایی از بازخورد مسئله عدل و دادگری در
ادبیات پربار کهن بنگرید:
فرماید. در معاملت با حق، و در معاملت با خلق و در معاملت « ان الله یامر بالعدل و الانسان. ... الله تعالی بنده را به عدل » : قوله تعالی
با نفس... باید با خلق خدا به قول و فعل و همت و عزم راست رود، انصاف ایشان از خود بدهد، بار خود بر ایشان ننهد، عیب ایشان
(451 : بپوشد و نیکی خود از ایشان دریغ ندارد. (میبدی، 1361

صدق و راست گویی

صدق و راست گویی
در « صدق » . راست گویی و راست کرداری از صفات انسان کامل است. انسان فرهنگی، انسانی راست کردار و راست گفتار است
فرهنگ اسلامی یک اصل مهم و ویژه به شمار می آید که به شکل های گوناگون در جاهای مختلف آمده است.
الصدق ودیعه الله فی عباده... و او را پرسیدند که یا شیخ! کیف الطریق؟ شیخ گفت: الصدق و الرفق، الصدق مع » : شیخ ما گفت
(242 : منور، 1357 ) .« الحق و الرفق مع الخلق

مروت و فتوت

مروت و فتوت
رادمردی و فتوت از ویژگی هایی است که برای انسان کامل برشمرده اند و این موضوع برآمده از آموزه های برخاسته از فرهنگ و
شیوه ایرانی و اسلامی است؛ این تعبیر با وجوه مختلف در ادبیات فارسی آمده است. درباره فتوت و جوانمردی در کتب عرفا آمده
شیخ ما را درویشی پرسید که فتوت چیست؟ شیخ گفت: صاحب همتی باید تا با وی حدیث فتوت توان کرد... فتوت و ...» : است
(266 : منور، 1357 ) .« شجاعت نبات هایی است که در بوستان کشش روید

نقش فرهنگ در ایجاد مفهوم انسان کامل در عرفان

نقش فرهنگ در ایجاد مفهوم انسان کامل در عرفان
فرهنگ با توجه به گستره آن، در برگیرنده همه سنت های قومی جوامع، اندیشه ها، هنر و ادبیات مردمان درهر دوران و آیینی بوده
است. پس از ورود اسلام به ایران و پذیرا شدن این آیین الهی، فرهنگ مردم ایران نیز از آموزه ها و اندیشه های ناب اسلامی به
ویژه قرآن کریم بسیار اثر پذیرفت. با گذشت زمان این آموزه ها بیشتر بر جان و دل مردم نشست و در ذهن آنها رسوخ می کرد و
در آثار مختلف فکری، ادبی و هنری آنان تجلی یافت.
در عربی امروز از واژه فرهنگ با عنوان ثقافه تعبیر می شود. این واژه هرچند در قرآن کریم نیامده است، اما می توان واژه های
از جمله « خلق » و « دین » ،« صبغه » ،« امت » ،« سنت » : دیگری که معنایی نزدیک به این مفهوم را دارند در قرآن یافت. واژه هایی نظیر
این واژگان هستند.
در فرهنگ قرآنی شامل عده ای است که دین، جایگاه، زبان و آداب مشابه به هم دارند و در مکانی واحد زیست می « امت » واژه
کنند.
صفحه 66 از 137 www.Ghaemiyeh.com نقش فرهنگ در ایجاد مفهوم انسان کامل در عرفان مرکز تحقیقات رایانهای قائمیه اصفهان
ص: 51
این واژه در قرآن بسیار به کار رفته است. امت اسلامی تعبیری است که گروه بسیاری از علما آن را برای مسلمانان به کار می برند.
را نیز می توان به گونه ای هم معنای فرهنگ و یا اعم از آن دانست؛ زیرا دربردارنده مجموعه اندیشه ها، کردار و « سنت » کلمه
آداب و رسوم یک قوم است.
است که به معنای طبیعت، ویژگی ها و عادت هاست. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله « خَلق » ، واژه دیگری که در قرآن به کار رفته
ارزش های اخلاقی فرد .« انما بعثت لاتمم مکارم الاخلاق؛ من برای رساندن شما به اخلاق والای انسانی مبعوث شده ام » : می فرمایند
و جامعه، بخش الهی از فرهنگ آن را تشکیل می دهد و پیامبر صلی الله علیه و آله خود را به نشر اخلاق پسندیده موظف می
و خلق یعنی وِیژگی های شخصی و ،« انک لعلی خلق عظیم » : دانستند. در قرآن هم درباره پیامبر صلی الله علیه و آله آمده است که
خوی انسانی.
نیز به معنای مجموعه ای از عقاید درست و گاه نادرست است که در قرآن نیز آمده است. در آیه 120 سوره بقره که « ملت » واژه
می فرماید یهودیان و مسیحیان از تو راضی نمی شوند مگر از ملت آنها تبعیت کنی.
واژه دین هم به مجموعه ای از عادات، شریعت و آیین اطلاق شده که عده ای در اعتقاد به آن مشترك هستند و البته این کلمه به
عنوان مذهب و روش اعتقادی نیز عمومیت یافته است.
نیز به گونه ای به پیروی از آموزه های الهی اشاره دارد تا آنجا که فرد کاملًا رنگ و فرهنگ خدایی می گیرد. این « صبغه » واژه
می شود. « انسان کامل » واژه معادل مفهوم
در واقع رنگ و بوی خدایی گرفتن، همان چیزی است که آیین اسلام از انسان انتظار دارد و این موضوع در صورتی میسر است که
آدمی به
صفحه 67 از 137 www.Ghaemiyeh.com نقش فرهنگ در ایجاد مفهوم انسان کامل در عرفان مرکز تحقیقات رایانهای قائمیه اصفهان
ص: 52
نزدیک شود. تاکنون اندیشمندان، علما و عرفای اسلامی درباره انسان کامل سخن گفته اند و هر کس « انسان کامل و جامع » مفهوم
از منظری بدان نگریسته و ویژگی های آن را برشمرده است. انسان فرهنگی مطلوب و متعادل، در واقع در مفهومی به نام انسان
کامل متجلی می شود که لازم است این مفهوم با ویژگی های جهان امروز تعریف و تحلیل شود.
انسان متفکر در سایه اندیشه و فرهنگ می تواند هر کاری را انجام دهد، هر ناممکنی را ممکن سازد. آنچه می خواهد به دست
آورد. چنانکه مولانا جلال الدین بلخی، حقیقت سرشت آدمی را در اندیشه می داند و می گوید:
ای برادر! تو همه اندیشه ای
مابقی خود استخوان و ریشه ای
گر گل است اندیشه تو گلشنی
ور بود خاری تو هیمه گلخنی
( (مثنوی مولانا، دفتر دوم، 214
با توجه به اهمیت فرهنگ در جهان امروز، شاید به تعبیری مهم ترین ویژگی انسان را فرهنگ او قلمداد کنیم. از آنجا که فرهنگ
هر جامعه را افراد با فرهنگ آن حفظ می کنند، جایگاه انسان نیز در این چرخه اهمیت ویژه ای می یابد. در واقع انسان ها جوامع را
تشکیل می دهند و اگر جامعه ای نظم و قانون دارد، به دلیل وجود انسان هایی قانونمند است.
می رسیم؛ انسانی که در منظر « انسان کامل » اگر انسان به فرهنگ اسلامی آراسته شود و سنت های اسلامی را اجرا کند، به تعبیر
قرآن، کمال عقلی دارد، دارای معنویت است و در تهذیب نفس می کوشد، برون گرا و جامعه گراست. هم اهل عبادت است و هم
اهل اجتماع. هم از نعمت های گوناگون خداوند بهره می جوید و هم حرکت استکمالی و رو به رشد
صفحه 68 از 137 www.Ghaemiyeh.com نقش فرهنگ در ایجاد مفهوم انسان کامل در عرفان مرکز تحقیقات رایانهای قائمیه اصفهان
ص: 53
التَّائِبُونَ الْعَابِدُونَ الْحَامِدُونَ السَّائِحُونَ الرَّاکِعُونَ السَّاجِدُونَ الْآمِرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّاهُونَ عَنْ » : دارد. در سوره توبه آیه 114 آمده است
.«... الْمُنکَرِ وَالْحَافِظُونَ لِحُدُودِ اللَّهِ
ویژگی هایی که در بالا شمردیم در این آیه آمده است. همین انسان است که در فرهنگ قرآن به خلعت و کرامت مزین می شود.
ملائکه به او سجده می کنند. خداوند اسماء الهی را به او می آموزد و امانتدار ودیعه خداوندی می شود.
پس از ورود اسلام به سرزمین عربستان، فرهنگ و آداب این سرزمین دور افتاده و بی آب و علف دیگرگون شد. پیش از اسلام
بود؛ یعنی نسبت و « صُ لب » افتخار به انساب، قبائل و پدران، بالاترین افتخار بود. در واقع، مهم ترین عامل افتخار در میان عرب
قومیت. این افتخار موهوم تا آنجا فرا رفته بود که هرکس قبیله خود را برتر و نژاد خود را والاتر از دیگران می دانست. عده ای
وجود مال و منال و خدم و حَشَم و تعداد فرزندان و قدرت را موجب افتخار و ارزش می دانستند. برخی دیگر، موقعیت اجتماعی و
سیاسی را موجب برتری خود بر دیگران می دانستند. اما اسلام با شعاری آمد که فکرها ودل ها را دیگرگون کرد و خط بطلانی بر
ارزش های فرودست دنیوی کشید؛ چراکه این ارزش ها در برابر میزان و معیار جدید، ارتجاعی و عقب مانده به شمار می آمدند.
سعی اسلام بر زدودن تفاخر و برداشتن تفاوت ها و فاصله ها بود. در فرهنگ اسلامی قریش و عرب، فارس و عرب، سیاه و سفید
تفاوتی با همدیگر ندارند. همه برابر و مساوی اند.
در کتاب آداب النفوس طبری آمده است که پیامبر صلی الله علیه و آله در اثناء ایام تشریق (روزهای 11 و 12 و 13 ذی الحجه) در
در حالی که بر شتری سوار بود رو به سوی مردم کرد و فرمود: « منی » سرزمین
صفحه 69 از 137 www.Ghaemiyeh.com نقش فرهنگ در ایجاد مفهوم انسان کامل در عرفان مرکز تحقیقات رایانهای قائمیه اصفهان
ص: 54
ای مردم بدانید! خدای شما یکی است و پدرتان یکی. نه عرب بر عجم برتری دارد و نه عجم بر عرب، نه سیاه پوست بر گندمگون
و نه گندمگون بر سیاه پوست مگر به تقوا. آیا من دستور الهی را ابلاغ کردم؟ همه گفتند: آری! فرمود: این سخن را حاضران به
غائبان برسانند.
افزون بر این، در فرهنگ قرآنی و عرفانی موضوع عزت و ذلت نیز مطرح است. صاحبان عزت کسانی هستند که به ویژگی های
انسان کامل دست یافته اند. انسان کامل در عرفان اسلامی با اسامی و القاب مختلفی چون دانا، بالغ، کامل و مکمل مطرح شده است
و خلیفه، هادی، جام جهان نما و اکسیر اعظم نیز از نام های اوست.
در شریعت و طریقت و حقیقت تمام باشد و او را چهار چیز » : عزیزالدین نسفی که انسان کامل را نگاشته است در این باره می گوید
(4 : ازمجو، 1368 ) .« به کمال باشد: اقوال نیک، افعال نیک، اخلاق نیک و معارف
البته انسان کامل مطلق نیز وجود دارد اما این مفهوم در قلب و وجود حضرت پیامبر صلی الله علیه و آله متجلی است و بس، چنانکه
انسان مطلق در عالم یکی است و اعضای رئیسه آن انبیاء علیهم السلام هستند و محمد صلی الله » : شیخ نجم الدین کبرا می گوید
(82 : نجم الدین رازی، 1353 ) .« علیه و آله از انبیاء به مثابت دل بود بر شخص انسانی مطلق و دل خلاصه وجود انسان است
اندیشمندان از ایده انسان کامل استفاده قرار کردند و این تعبیر جذاب سبب شده است که آثار متعددی در این راستا آفریده شود.
محیی الدین عربی نیز در کتاب فصوص الحکم خود تعبیر انسان کامل را به کار برده است.
صفحه 70 از 137 www.Ghaemiyeh.com نقش فرهنگ در ایجاد مفهوم انسان کامل در عرفان مرکز تحقیقات رایانهای قائمیه اصفهان
ص: 55
از ابن عربی به بعد، مفهوم انسان کامل به عنوان مفهومی مهم مورد توجه بسیاری از عرفا قرار گرفت. عده بسیاری در این باره کتاب
نوشتند یا در اثنای اشعار و نوشته هایشان از آن سخن گفتند. از این میان، عزالدین نسفی از سالکان ادیب ایرانی، یکی از رسائل
خود را که نثر زیبایی دارد الانسان الکامل نام نهاده است. این اثر یکی از نخستین آثاری است که به طور کامل به ویژگی های
انسان کامل پرداخته است. پس از او عبدالکریم جیلانی نام کتاب خود را الانسان الکامل فی معرفه الاواخر و الاوائل نام نهاده و به
ویژگی های انسان کامل پرداخت. شمس تبریزی، مولانا جلال الدین مولوی، ملاهادی سبزواری، ابوعلی سینا، و ملاصدرا، و دیگر
متفکران نیز به مفهوم انسان کامل پرداخته اند. باری! آنچه به اجمال می آید ویژگی هایی است که برای انسان کامل در متون
عرفانی آمده است. اگر چه این ویژگی ها را از منظرهای مختلف می توان برشمرد، اما جان کلام آنها تقریباً همین هاست که در پی
می آید. کسی که به این ویژگی ها متصف باشد و فرزند زمان خویش گردد؛ می تواند به نمونه انسان فرهنگی در منظر فرهنگ
ایرانی و اسلامی نزدیک شود.
درباره ویژگی های انسان کامل تاکنون سخنان بسیاری گفته شده است، اما می توان معروف ترین ویژگی های انسان های کامل را
در موارد زیر خلاصه کرد:
مروت، راستی، اخلاص و خداترسی، آگاهی و دانش، آزادگی، عشق و محبت، دادگری، خردمندی، حسن خلق و تواضع، بلند
همتی و توکل، ایثار و کمک به دیگران، استقامت و بردباری، امید به حق، خیرخواهی و نوع دوستی، شکرگزاری، قناعت و
پرهیزکاری.
در ادامه درباره هر یک از آنها سخن می گوییم.

وازه فرهنگ در زبان خراسانی

واژه فرهنگ در سبک خراسانی
همان گونه که اشاره کردیم فرهنگ در لغت نامه های زبان فارسی به معنی علم، دانش، ادب، معرفت، تعلیم و تربیت، آثار علمی و
ادبی یک قوم یا ملت آمده است. در سبک خراسانی، نخستین سبک شعری فارسی، فرهنگ
صفحه 41 از 137 www.Ghaemiyeh.com واژه فرهنگ در سبک خراسانی مرکز تحقیقات رایانهای قائمیه اصفهان
ص: 35
در معانی ادب، معرفت، تعلیم و تربیت آمده است. این واژه از همان ابتدای شعر فارسی دری، در دیوان های شاعران فارسی زبانی
چون رودکی، عنصری، فرخی سیستانی، فردوسی، امیر معزی، کسایی مروزی مشاهده می شود که در ادامه شاهد مثال های مربوط
به هر شاعر را می آوریم:
رودکی
رودکی
هیچ گنجی نیست از فرهنگ به
تا توانی رو هوا زی گنج نه
( (کازرونی، برگزیده اشعار چهار شاعر: 53
عنصری
عنصری
هر که فرهنگ از او فروهیده است
تیر مغزی ازو نکوهیده است
( (عنصری، برگزیده اشعار: 12
عنصری داشتن فرهنگ را یکی از ویژگی های برجسته ممدوحان خود می داند و آن را در کنار خرد، رادی و مردی ممدوح قرار
می دهد:
خدایگان جهان آفتاب فرهنگ است
که یک نمایش فرهنگ او شده است هزار
( (عنصری، برگزیده اشعار: 18
فرهنگ و کمال و خرد و رادی و مردی
هر پنج به طبع و کف او گشت مسلم
( (عنصری، برگزیده اشعار: 25
صفحه 42 از 137 www.Ghaemiyeh.com رودکی مرکز تحقیقات رایانهای قائمیه اصفهان
فرخی سیستانی
فرخی سیستانی
فرخی نیز فرهنگ را در کنار دانش و هنر از ویژگی های برجسته ممدوح
صفحه 43 از 137 www.Ghaemiyeh.com فرخی سیستانی مرکز تحقیقات رایانهای قائمیه اصفهان
ص: 36
خود به شمار می آورد و ممدوح خود را کسی می داند که همه فرهنگ ها و آداب و معرفت موجود در جهان را آموخته است.
ای امیر هنری، وی ملک روز افزون
ای به فرهنگ و هنر بر همه شاهان سالار
( (کازرونی، برگزیده اشعار چهار شاعر : 184
ای سخن های تو اندر کتب علم نکت
این هنرهای تو برجامه فرهنگ، طراز
( (کازرونی، برگزیده اشعار چهار شاعر: 190
نیست فرهنگی اندر این گیتی
که نیاموخت آن شه، آن فرهنگ
( (کازرونی، برگزیده اشعار چهار شاعر: 202
فرخی به اهمیت آموزش فرهنگ و ادب از دیرباز اشاره کرده است. به گفته او رستم به کیخسرو و اسفندیار فرهنگ و ادب
آموخت:
همچنان کیخسرو و اسفندیار گرد را
رستم دستان همی آموخت فرهنگ و ادب
( (کازرونی، برگزیده اشعار چهار شاعر: 162
فردوسی
فردوسی
فردوسی در شاهنامه، بارها از واژه فرهنگ، به ویژه در بخش های پایانی شاهنامه (پادشاهی انوشیروان و اورمزد) استفاده کرده
است. اهمیت قائل شدن فردوسی به مقوله فرهنگ امر غریبی نیست؛ چرا که او اثر سترگش را با نام خداوند جان و خرد می آغازد
و برای خرد و خردمندی اهمیتی دو چندان قائل می شود. فرهنگ نیز که به معنای دانش و مایه فکری و روحی است، برجسته و
بزرگ است. او هرجا که می خواهد از شخصیت های ویژه و مهم شاهنامه سخن بگوید فرهنگ مداری را یکی از خصایل آنها به
حساب می آورد:
صفحه 44 از 137 www.Ghaemiyeh.com فردوسی مرکز تحقیقات رایانهای قائمیه اصفهان
صفحه 45 از 137 www.Ghaemiyeh.com فردوسی مرکز تحقیقات رایانهای قائمیه اصفهان
ص: 37
گران مایه را نام هوشنگ بود
تو گفتی همه هوش و فرهنگ بود
(فردوسی، بخش دوم کیومرث)
... 3 4 5 6 7 8 9 ...

آخرین عناوین

مست


با من در تماس باشید

منتظر نظرات و پیشنهادات شما هستم

تماس با من